Janis Lyn Joplin fæddist 19. janúar 1943 inn í borgaralega fjölskyldu í smábænum Porth Arthur í Texas og þurfti frá unga aldri að þjást fyrir að fara ótroðnar slóðir.

 

Joplin fór mörgum fögrum orðum um föður sinn sem hún sagði hafa verið afar bók- hneigðan. "Hann var hugsandi maður sem fylgdist vel með og gaf sér góðan tíma til að spjalla við mig um lífið og tilveruna." Joplin var listhneigð og þótti gaman að lesa og mála en skólasystkini hennar báru enga virðingu fyrir slíkri iðju. Þegar þar við bættist að hún var feit og með slæma húð, þótti upplagt að veita henni gælunafnið Svínsfés.

 

ÓFRÍÐASTI NEMANDINN

Í menntaskóla var hún kjörin ófríðasti nemandi skólans. Hún fór þá þá í varnastöðu það sem eftir var ævinnar - stöðu drykkfelldrar, skemmtanasjúkrar breddu.

   Hún gekk í rokkbandið Big Brother and the Holding Campany, sem söngkona. Vinsældir plötunnar Cheap Thrills og fyrsta popphátíðin í Monterey ýttu Joplin fram í sviðsljósið. Lagið Piece of My Hearth kom fyrst á smáskífu og náði upp í fyrsta sæti Billboard-listans á aðeins átta vikum. Björninn var unninn.

 

HRIKALEGA MIKIL VÍMUEFNANEYSLA

Joplin notaði áfengi og eiturlyf daglega og þröngvaði framleiðendum Southern Comfort til að gefa sér pels fyrir allar auglýsingarnar sem hún veitti þeim, en hún sturtaði gjarnan í sig úr flöskunum frá þeim fyrir framan tónleikagesti. Hún var líka alltaf vel birg af heróíni, amfetamíni og fleiri slíkum efnum. Í byrjun ársins 1969 er hún sögð hafa verið farin að nota heróín fyrir um 200 dollara á dag. Til að hún kæmist í gegnum upptökur fyrir aðra plötu sína tók upptökustjórinn það til bragðs að hýsa hana heima hjá sér til að geta hafa haft á henni gætur og halda henni að mestu frá vímuefnum.

 

LIFI EKKI TIL ÞRÍTUGS .. .

Þegar vinir söngkonunnar grátbáðu hana að hætta að nota sterfk efni svaraði hún: "Horfist í augu við það, að ég lifi ekki til þrítugs." Hún var að taka upp þriðju plötu sína, Pearl, 4. október 1970 þegar hún sprautaði sig með mjög stórum skammti af óvenju hreinu heróíni á Landmark hótelinu í Hollywood. Einn liðsmanna hljómsveitar hennar fann hana næsta morgun dauða af of stórum skammti. Hún var þá aðeins á 28. aldursári.

 

REYNDI AÐ SELJA SIG FYRIR FIMM DOLLARA

Janis fór til San Francisco 18 ára og flutti inn til manns sem fleygði henni út þegar hann var orðinn þreyttur á henni. Hún reyndi að selja sig á fimm dollara og var niðurbrotin þegar tilvonandi viðskiptavinirnir ýmist hlógu að henni eða virtu hana ekki viðlits sem mannveru. Hún sagði sjálf um þetta tímabili: "Ég hefði riðið hverju sem var, tekið hvað sem var ... ég gerði það. Ég tók það, saug það, sleikti það, reykti það, sprautaði því, varð ástfangin af því ..."

 

VILDI 16 TIL 17 ÁRA SÆTA STRÁKA

Joplin var gagnkynhneigð en hafði ánægju af kynlífi með konum og átti það til að fara í þríhyrning með vinkonum sínum og mönnum sem hún pikkaði upp af götunni. Aðallega sóttist hún eftir 16 til 17 ára sætum strákum. Hún lét oft hafa eftir sér að hún væri of ljót til að laða að sér karlmenn og heyrðist segja: "Ég er stórstjarna en fæ engan til að ríða mér."

   Þessi friðelskandi Steingeit sagði einhverju sinni eftir tónleika: "Þarna stend ég á sviðinu og á í ástarsambandi við 25 þúsund manns. Svo fer ég alein heim."

   Reyndar fékk hún marga til að ríða sér, en stríðnin úr skóla sat svo í henni að hún átti erfitt með að skynja þau áhrif sem hún hafði á karlmenn. Hún skelfdist höfnun svo mjög að hún gerði sér oft upp fullnægingu vegna þeirrar meinloku að það væri hennar sök ef hún fengi hana ekki."

 

HEIMSFRÆGIR REKKJUNAUTAR

Til er listi yfir rekkjunauta söngkonunnar og þar er að finna m.a. Dick Cavett, Eric Clapton, Leonard Choen, Jimi Hendrix og Jim Morrison.

   Joplin gerði greinarmun á kynlífi til afþreyingar og ástarsamböndum og íhugaði m.a. að giftast einum elskhuga sinna. Hún átti í sambandi við söngvarann Country Joe McDonald, sem kvað hana laglega og afar kvenlega.

   Hún var líka ástfangin af sveitasöngv- aranum Kris Kristoferson sem samdi fyrir hana lagið Me and Bobby McGee sem er að finna á síðustu plötu hennar. Lagið varð annað frægasta lag plötunnar, en hitt er Mercedez Benz eftir hana sjálfa við texta eftir Michael McClure og Bob Neuwirth, en lagið syngur hún án undirleiks.

 

MEÐAL MERKUSTU LISTAMANNA ALLRA TÍMA

"Ég syng enga byltingarsöngva," sagði Joplin. "Ég syng graðhestarokk." Hún naut þess greinilega að syngja. "Þegar ég syng líður mér eins og ég sé að njóta ásta í fyrsta skipti," útskýrði hún. "Það er í rauninni meira fullæjandi en kynlíf. Ég kemst í sama ástand og þegar fólk kynnist loks raunverulegri ást, þegar það hreyfir almenni- lega við einhverjum í fyrsta skipti. En á sviðinu er þetta enn rosalegra, þegar ég finn að ég næ til áheyrendafjöldans. Þá fer um mig unaðshrollur."

   Janis Joplin var skapandi snillingur sem tókst að sanna sig á skammri stundu. En það var þó ekki fyrr en aldarfjórðungi síðar sem hún var tekin inn í Frægðarhöll rokksins. Hún heldur enn þriðja sætinu á lista VH1 tónlistarstöðvarinnar yfir 100 stórkostlegustu söngkonur rokksins og árið 2004 setti tímaritið Rolling Stone hana í 46 sæti listans yfir Merkustu listamenn allra tíma.

 

Hér fyrir neðan sést Janis Joplin syngja lagið Piece Of My Heart.

 

TIL BAKA